11 Aralık 2010 Cumartesi

PSİKOFİZYOLOJİK BOZUKLUKLAR

PSİKOFİZYOLOJİK BOZUKLUKLAR

1- İştahsızlık (Anorexia)
2- Yeme isteğinin artması (hyperphagia)
3- Oburluk (bulimia)
4- Histeride görülen belirtiler:
a- Hava yutma (aerophagia)
b- Boğazda düğümlenme (globus hystericus)
c- Yalancı gebelik (pseudocyesis)
d- Diğerleri: Bulantı, kusma, öğürme, geğirme, öksürük, hıçkırık, v.d.
5- Uyku Bozuklukları:
a- Uykusuzluk (insomnia): uykuya dalmada bozukluk, sık-sık ya da erken uyanma, uyumuş olsa da uyuyamadığı sanısı
b- Çok uyuma (hypersomnia)
6- Cinsel işlev bozuklukları (diminished libido), cinsel isteksizlik, dikleşme güçlüğü, erken boşalma, cinsel soğukluk, doruk doyuma (orgazm) erişememe
7- Sindirim Bozuklukları: Bulantı, kusma, kabızlık, karın ağrısı, sindirim güçlüğü v.d.
8- Enkontinans (Incontinence): Sinir ve büzgeç kaslardaki bozukluğa bağlı olarak idrar ve dışkı kaçırma
9- Gatizm: Ağır, regressif, şizofrenik bozukluklarda konuşmama (mutizm) ile birlikte görülen, sinir ve büzgeç kaslarda bozukluk olmamasına karşın idrar ve dışkı bırakma, dışkısını çevresine bulaştırma, yeme.
10- Solunum- dolaşım bozuklukları: Soluk darlığı, çarpıntı, kan basıncı değişiklikleri
11- Ağrı: Baş ağrısı, kas gerginliği v.d.

ANTİPSİKOTİK (NÖROLEPTİK) SAĞALTIMI SIRASINDA GÖRÜLEN BELİRTİLER

A- Parkinsonizm Belirtileri
1- Bradikinezi: Maske yüz, baş ve boyun eğik, omuzlar ve kollar içe dönük, ayaklarını sürüyerek yürüme
2- Tremor: El-kol ve yüzde titremeler
3- Rijidite: Kas ve kasılmalarda katılaşma (dişli çark belirtisi)
B- Distoni
1- İstemdışı kasılmalar (yüz, çene, dil, dudak, el-kol kaslarında), tortikollis (boyun ve başta çarpılma),okülojirik kriz (gözler ve baş bir yöne kaymış),opistotonus (ekstremite ve gövde kaslarının hiperekstansiyon durumunda kaskatı olması)
2- Hipersalivasyon: Ağızda salya artışı ve akması
C- Akatizi: Motor dinginsizlik, yerinde duramama, sık sık oturup kalkma
D- Geç Diskinezi (Tardive Dyskinesia): Uzun süre nöroleptik kullananlarda görülen, istemdışı kasılma ve devinimlerdir. Ağız, çene, dil ve dudakta (oral dyskinesia), omuz, kol ve diğer ekstremitelerde görülebilir.
E-Neuroleptic Malignant Syndrome: Nöroleptik kullananlarda görülen yaşamı tehlikeye sokan bir durumdur. Ateş, kan basıncı, kalp atımı, serum CPK düzeyi yükselir. Ağır terleme ve titreme olur. Kaslarda katılaşma, distoni, akinezi, mutizm, ajitasyon, deliryum görülebilir. Sağaltımda duruma uygun yaklaşımlar yanında; dantrolene, bromocriptine, amantadine gibi ilaçlar verilebilir.

ÇOCUKLARA ÖZGÜ BELİRTİLER

A- Davranış Bozuklukları: Hırçınlık, sinirlilik, geçimsizlik, kavgacılık, vurup-kırma, döküp-saçma, yalancılık, inatçılık, çalma, yangın-çıkarma, okuldan kaçma, okul başarısızlığı, sürekli baş kaldırma, kurallara karşı gelme
B- Duygusal Bozukluklar: Ağlama, üzülme, çöküntü, sıkıntı, bunaltı, tedirginlik, korku, kuruntu, saplantılı, takıntılı, zoruntulu düşünce ve devinimler. Uyku bozukluğu, uyurgezerlik, kekemelik, seyirce (tik).
C- Alışkanlık Bozuklukları: Uyuma, yemek yeme, günlük temizlik ve ders çalışmada sorunlar, parmak emme,tırnak yeme, saç çekme, özdoyurum (mastürbasyon), gece işemesi (enüresis), dışkı kaçırma (enkopresis), toprak yeme (pica)
D- Ağır Ruhsal Bozukluklar: Nesne ilişkilerinde azalma ve kopma ile belirli içe kapanım (otizm), gerçekle bağlantının kopması, benlik dağılması ile belirli çıldırı (psikoz) durumları
KÜLTÜRE ÖZGÜ PSİKİYATRİK DURUMLAR
1. Amok: Malaya yerlileri arasında görülür. Kişi genel bir suskunluk, çökkünlük döneminden sonra dizginlenemez bir taşkınlık ve saldırganlık gösterir. Önüne çıkan kim olursa insan-hayvan öldürür, olaydan sonra amnezik bir duruma girer. Özkıyım girişiminde bulunur.
2. Koro: Güneydoğu Asya ve Çin’in güney bölgelerinde görülür. Erkeklere penis ve testislerinin, kadınların vulva ve vajenlerinin büzülerek karna doğru çekileceği, sonra da öleceği sanrısı.
3. Piplokto: Eskimo kadınları arasında görülmüştür. Kadın bağırıp çağırarak giysilerini yırtarak, kuş-hayvan seslerini yansılayarak kendini buzların üzerine atar, bir iki saatlik çıldırı durumundan sonra rahatlar olup bitenleri anımsamaz (histerik amnezi).
4. Wihtigo (Windigo): Kuzey Amerika yerlileri arasında görülür. Uzunca bir kıtlık ve açlık döneminden sonra kendilerinin insan eti yiyen bir dev, bir canavara (vihtigo) değiştiği sanrısı gösterirler. İnsan eti yemeye karşı dayanılmaz bir istek duyarlar.
5. Voodoo: Haiti ve Afrika yerlileri arasında görülür. Voodoo denilen dinsel bir tören sırasında tam-tamların yoğun etkisi altında iki- üç saat süren histerik bir çılgınlık (Disosiyasyon) durumudur. Bilinç bulanıklığı, kasılma, bayılma ve saldırganlık görülebilir.
6. Latah: Malaya yerlilerinde bir anlık bir uyaranla daha çok kadınlarda görülen ekolali, ekopraksi, ekomimi ve anlaşılamayan (Absürd), gülünç davranışlarla belirli-disosiyatif - bir durumdur.

TANIMLAYANIN ADI İLE ANILAN ÖZGÜN DURUMLAR

1. Capgras’ Syndrome: Fransız psikiyatrist J.M.J Capgras 1923’te tanımlamıştır. Daha çok kadınlarda- disosiyatif bir bozukluk olarak -genelde paranoid şizofrenide görülen bir durumdur. Hastanın yakınlarının başkalarıyla değiştiği sanrısı. “Annem öz annem değil, öz annem teyzem” gibi.
2. Cotard’s Syndrome: Fransız psikiyatrist J. Cotard 19 yy sonlarında tanımlamıştır. Hastada yokluk, hiçlik sanrısı vardır. Kişi yalnız kimliğini, kişiliğini, toplumsal konumunu, gücünü saygınlığını yitirmemiş, ayrıca kalbini, beynini de yitirmiş, kanı donmuş, yaşamıyordur.
3. Munchaussen Syndrome: Alman Baron Von Munchaussen 18 yy’da yaşamış bir çok gezi ve serüven öyküsü yazmıştır. Öykülerindeki kahraman hastane hastane dolaşan, bir çok kez ve çok değişik ameliyatlar geçiren bir kişidir.
4. Tourette’s Disorder: Fransız psikiyatrist G.Gilles de le Tourette 1885’de tanımlamıştır. Küfürlü konuşma (coprolalia), yankılama (echolalia), çoğul seyirce (tic) ile belirli bir bozukluktur.
5. Wernicke’s Syndrome: Wernicke 1881’de “poliensefalitis hemorojika superior” adıyla tanımlamıştır. Ataksi, denge bozukluğu, yatay nistagmus, göz felci ile belirli kronik alkoliklerde görülen akut ya da subakut bir ensefalopati durumudur. Sağaltımla bir iki hafta içinde düzelir. İyileşmezse Korsakoff sendromuna dönüşür.
6. Korsakoff Syndrome: Korsakov 1877’de “polinevrotik psikoz” adı ile yayınlamıştır. Kronik alkoliklerde -thiamin eksikliğinde- görülen süregen kalıcı (sağaltımla tam iyileşmeyen) çevrelik sinir felçleri (polinöropati) ve bunama (ensefalopati) ile birlikte giden bir bozukluktur. Sağaltımla %20 dolayında bir düzelme görülebilir.
7. Alzheimer’s Diseases: Alois Alzheimer 1907’de tanımlamıştır. Bunamaların (dementia) %50-60’ı bu türdedir. Yaşlanmayla sıklığı artar. Kalıtsal, damarsal, virutik nedenler sorumlu tutulmaktadır. Beyinde yıpranma (atrophy) pariyetotemporal bölgede daha yaygındır.
8. Marchiafava Bignami Hastalığı: Kırmızı şarabı çok içen İtalyan’larda gözlenmiştir. Spastik felçler, ataksi, dizartri, epilepsi, bilinç bozukluğu görülür.
9. Pick’s Disease: Frontotemporal bölgede yıpranma belirgindir. Kesin tanı otopside Pick cisimciklerinin görülmesiyle konabilir.
10. Klüver-Bucy Syndrome: Temporal bölgenin yıpranma ve bozukluklarında görülür (Pick hastalığında oldukça sıktır). Hiperseksüaltite, hiperoralite, ağır uyuşukluk ve gevşeklik belirtileri vardır.
11. Creutzfeldt-Jakob Disease:Yavaş ilerleyen ,bulaşıcı (virutik kaynaklı) bir organik beyin bozukluğudur. Tremor,ataksi ,miyoklonus ,demans görülür ve ölüme götürür.
12. Huntington’s Disease: (Subcortical type of demantia): Bilişsel işlevlerden önce motor motor işlevler bozulur. Koreatotoid devinimler görülür. Zamanla bilişsel işlevler de bozulur ve bunama olur.
13. Parkinson’s Disease: Bazal gaglionlarda dopamin metabolizması bozukluğuna bağlı; akatizi, tremor, bradikinezi, rijidite gibi belirtiler yanında demans ve depresyonda görülebilir.
14. Briquet’s Syndrome: 1859’da Paul Briquet tanımlamıştır. Şimdi somatizasyon bozukluğu olarak geçmektedir.
15. Asperger’s Syndrome: Avusturyalı psikiyatrist Hans Asperger 1944’de “autistic psychopaty” adıyla tanımlamıştır. Çocuğun zekasının normal olmasına karşın toplumsal ve duygusal ilişkilerde gerileme, iletişim kuramama -konuşma bozukluğu olmasına karşın- sözel iletişimde gerileme görülür.
16. Rett’s Disorder: 1965 Andreas Rett doğumdan sonra ilk 6 aylık gelişmesi normal olan 22 kız çocuk yayınlamıştır. Kız çocuklarda görülmesi kalıtsal metabolik bir bozukluğu düşündürür. 6. Aydan sonra çocuklarda psikomotor gelişme durmuştur.
17. Down’s Syndrome (Mongolizm): İngiliz Langdon Down 1866’da tanımlamıştır. Kromozom anomalisi (trizomi 21) zeka ve gelişme geriliğine neden olur.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder