11 Aralık 2010 Cumartesi

psikiyatri ders notları 5 - KONUŞMA BOZUKLUKLARI -duygu -algı

KONUŞMA BOZUKLUKLARI

A- GENEL
1- Baskılı Konuşma
2- Yoksullaşma ;Kısıtlı, sınırlı sözcüklerle konuşma
3- Çalçene (volubility, logorrhea): Hızlı ve çok konuşma
4- Yalnız sorulunca yanıt verme, kendidliğinden konuşmama
5- Ahenksiz konuşma (Dysprosody)
6- Dizartri (Dysarthria): Sözcükleri söylemede güçlük
7- Çok sert ya da çok yumuşak konuşma
8- Kekemelik (Stuttering- stammering)
9- Karmakarışık konuşma (Cluttering)

B- AFAZİK Bozukluklar
1- Motor Afazi (Broca's aphasia)
2- Duyusal Afazi ( Wernicke's aphasia)
3- Adlandıramama (Nominal Aphasia, anomia, amnestic aphasia)
4- Sözdizin Afazi (Syntactical aphasia)
5- Jargon Afazi: anlamsız sözcüklerle karmakarışık konuşma
6- Tam afazi: Beyinde hem motor hem de duyusal merkezlerde bozulma vardır.

3.6. DUYU VE ALGI

Algı, duyusal alıcılarla beyindeki ilgili odaklara aktarılan uyaranların, önceki bilgi ve deneyimlerle yorumlanarak nesnel olarak tanınmasıdır. Duyular ise; gözle -ışık, kulakla - ses, burunla - koku, dille - tad (acı, ekşi, tatlı, tuzlu), iç organ, eklem ve kaslarla - derin duyu, iç kulakla - denge, deri ile dokunma, ağrı, sıcak, soğuk olarak özetlenebilir. Işığın bir renk, bir nesne ya da bir sesin kuş sesi, insan sesi biçiminde yorumlanması algıdır.
Organik ve şizofrenik psikozlarda ya da histeride, duyusal ve algısal yoksunluk, yanlış ve çarpık algılama, olmayan uyaranları algılama biçiminde olabilir. Örneğin:
A- ALGI BOZUKLUKLARI
1- Varsanı (Hallucinations): Gerçek nesnel uyaranla ilişkisiz ya da uyaransız algılama. Olmayan nesneleri görme, sesleri işitme gibi. İşlevsel psikozlarda varsanılar benliğe uyumludur (ego syntonic). Daha çok işitme ve görme varsanıları görülür. Organik kaynaklı varsanılar benliğe yabancıdır; koklama, görme, tad varsanıları türündendir.
a- Uykulu varsanı (hypnagogic hallucinations): Uykuya dalarken ya da uykudan uyanırken (hypnopompic hallucinations) görülen varsanılardır.
b- İşitme varsanısı ( auditary hallucination)
c- Görme varsanısı (visual hallucination)
d- Koku varsanısı (olfactory hallucination)
e- Tad varsanısı ( gustatory hallucination)
f- Dokunma varsanısı ( tactil, haptic hallucination) derialtı karıncalanması ya da kesilmiş bir kol-bacağın algılanması(phantom-limb) gibi.
g- Somatik varsanılar (anesthesic hallucination)
2- Halüsinozis: Kronik alkolizm ya da madde bağımlılığında yoksunluk durumunda görülen benliğe yabancı varsanılardır.
3- Uyaranla ilintisiz algılama (Synesthesia) Ses uyaranının görüntü, ışık uyaranın konuşma yönünde algılanması.
4- Düşsel Algılama (trailing phenomenon): Hallüsinojenik bir madde alındığında yaşanan nesneleri değişken, devinimli, kesik kesik algılama.
5- Yanılsama (Illusion): Gerçek uyaran ya da nesneleri değişik algılama.
a- Küçülmüş (micropsia, lilluputian h.)
b- Büyümüş (makropsia)
c- Değişmiş (duvardaki resmin canlı yabanıl bir hayvan gibi algılanması).
B- Histeride (conversion- dissociation) görülen algı bozuklukları
1- Motor Bozukluklar; inme (felç), ayakta duramama, yürüyememe (astazi, abazi), kasılmalar, tikler, dil tutulması, ses çıkaramama (afoni)
2- Duyu Bozuklukları; Ağrı, aşırı duyarlılık (hiperestezi), uyuşma (hipoestezi, anestezi), sağırlık, körlük v.d.
3- Güzel Aldırmazlık (La belle indiference): Histeride motor ya da duyusal bozukluğuna uygun düşmeyen bir rahatlık, hoşnutluk ve gülümseme.
4- Kendine yabancılaşma, kendi bedenini yanlış algılama (Depersonalization)
5- Çevreye yabancılaşma (derealization): gerçek, dış çevrenin değiştiği yönünde algılama.
6- Kaçma (fugue): Bilinçdışı bir dürtü ile bulunduğu yerden başka bir yere gitme (bilinçli bir neden ve açıklaması yoktur.)
7- Çoğul Kişilik (multiple personality): Bir kişinin bilinçdışı süreçlerle değişik yer ve sürelerde değişik kimliklerle görülmesi
C- Bilişsel (Cognitive) -nörolojik kaynaklı- bozukluklarla birlikte görülen algı bozuklukları
1- Hastalığın ya da sakatlığın yadsınması (anosognosia)
2- Bedeninin bir parçasını algılayamama (somatopognosia, autopognosia)
3- Görsel tanımazlık (visual agnosia)
4- Dokunsal tanımazlık (astereognosis)
5- Yüzleri tanımazlık (prosopagnosia)

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder